Czynniki chłodnicze w klimatyzacji - zmiany po 2015 roku

Michał Dobrzyński
Aby zredukować emisję fluorowanych gazów cieplarnianych (F-gazów), od 2015 roku wprowadzono ograniczenia prawne dotyczące czynników chłodniczych.
Aby zredukować emisję fluorowanych gazów cieplarnianych (F-gazów), od 2015 roku wprowadzono ograniczenia prawne dotyczące czynników chłodniczych. pixabay.com

Co to jest czynnik chłodniczy?

Żaden klimatyzator nie funkcjonuje bez czynnika chłodniczego, który uczestniczy w wymianie ciepła. Porównując układ klimatyzacji do ludzkiego organizmu, sprężarka pełni rolę serca, a czynnik chłodniczy przypomina krążącą w żyłach krew. Krążąc w obiegu czynnik chłodniczy podlega przemianom sprężania i rozprężania - w ten sposób może pobierać lub oddawać ciepło. Substancja ta wrząc (czyli parując), pod niskim ciśnieniem i w niskiej temperaturze pobiera ciepło, które następnie oddaje podczas skraplania pod wyższym ciśnieniem i w wyższej temperaturze. W dalszym etapie następuje proces schładzenia powietrza, który odbywa się w układzie chłodniczym. Czynniki chłodnicze znajdują swoje zastosowanie zarówno w chłodniach przemysłowych, jak i w klimatyzacjach samochodowych oraz domowych.

Ograniczenia prawne dotyczące redukcji zużycia i produkcji F-gazów, czyli czynników chłodniczych

Mając na celu walkę z efektem cieplarnianym, do którego pośrednio przyczynia się emisja fluorowanych gazów cieplarnianych (F-gazów), Unia Europejska wprowadziła regulacje prawne w tym zakresie. F-gazy to grupa substancji chemicznych zawierających fluor. Najczęściej stosowanymi F-gazami są tzw. HFC, w tym m.in. R134a, R404A i R410A wykorzystywane jako czynniki chłodnicze. Znowelizowane rozporządzenie weszło w życie 1 stycznia 2015 roku i dotyczy m.in:

  • stopniowego ograniczania dostępności gazów z grupy HFC;
  • ograniczenia wprowadzania do obrotu urządzeń chłodniczych i klimatyzacyjnych wykorzystujących gazy fluorowane;
  • zakazu serwisowania instalacji klimatyzowanych z wykorzystaniem gazów tj. R404A i R507A od 2020 roku.

Według założeń unijnego rozporządzenia zmniejszenie zużycia czynników HFC ma postępować etapami, do 2029 roku. Docelowo redukcja sięgnie prawie 80% w porównaniu do poziomu wyjściowego. Obostrzenia wynikające z uzupełnienia umowy międzynarodowej zwanej Protokołem montrealskim,  dotyczące substancji zubażających warstwę ozonową, zakładają wprowadzenie harmonogramu redukcji F-gazów. Szacuje się, że ograniczenie uciążliwych gazów zapobiegnie wzrostowi temperatury na Ziemi o ok. 0,5o C, co dla ekosystemu ma ogromne znaczenie.   

W efekcie tych zmian od 2017 roku ceny F-gazów na kontynencie wzrosły nawet o kilkaset procent. To zmusiło operatorów instalacji chłodniczych do poszukiwnaia alternatywnych rozwiązań i zastosowania tańszych i mniej uciążliwych ekologicznie rozwiązań. Należy wyjaśnić, że fluorowane czynniki chłodnicze nie zostaną wycofane i nie znikną z rynku, jednak obecnie stosowane czynniki w ciągu najbliższych kilkunastu lat będą sukcesywnie zastępowane innymi, bardziej przyjaznymi dla środowiska. Zmiany już się rozpoczęły, a do wyboru mamy kilka rozwiązań.

Jakie czynniki chłodnicze są już wycofane z obrotu?

Przypominamy, że w wyniku wprowadzonych regulacji prawnych:

  • od 2004 roku istnieje zakaz wykorzystywania czynników CFC oraz urządzeń działającyh w oparciu o tą substancję;
  • od 2015 roku wprowadzono zakaz stosowania czynnika chłodniczego R22.   

Nowe, alternatywne czynniki chłodnicze

W związku z potrzebą zastosowania mniej inwazyjnych rozwiązań obserwuje się powrót do pierwotnych, naturalnych płynów roboczych. Ich wadą jest jednak konieczność przestrzegania specjalnych procedur dotyczących bezpieczeństwa eksploatacji. Do takich substancji chłodniczych zalicza się:

  • R744 (dwutlenek węgla - CO2);
  • R717 (amoniak - NH3);
  • węglowodory (w tym R290 - propan, R600a - izobutan).

Według specjalistów na rynku coraz częściej będą się pojawiały także syntetyczne czynniki z grupy HFO (głównie R1234yf, R1234ze, R1233zd). Czynniki chłodnicze z grupy HFO są neutralne dla środowiska i nie wpływają na globalne ocieplenie. Z tego względu producenci coraz częściej mają w swojej ofercie substancje będące mieszaniną HFC i HFO. Cały czas trwają badania nad nowymi płynami roboczymi, a każdego roku do sprzedaży wprowadza się kilkanaście nowych czynników chłodniczych.  

Nowe czynniki chłodnicze i prognozy na przyszłość

Analizując prognozy wykorzystywania czynników chłodniczych w różnych urządzeniach, można wywnioskować, że w najbliższym czasie dla poszczególnych zastosowań, odpowiednie będą następujące płyny robocze:

  • przemysłowe instalacje chłodnicze - CO2, amoniak;
  • systemy o niewielkim napełnieniu czynnikiem - węglowodory (HC).

Należy podkreślić raz jeszcze, że substancje HFC nie znikną z rynku, lecz będą zastępowane alternatywnymi czynnikami oraz mieszaninami z HFO. Płyny te są bardziej przyjazne dla środowiska, mają jednak właściwości palne, należy więc przestrzegać szczególnych zasad bezpieczeństwa podczas ich użytkowania.

emisja bez ograniczeń wiekowych
Wideo

Pomorskie Targi Mieszkaniowe "Dom Mieszkanie Wnętrze" w Gdyni

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Polecane oferty

Materiały promocyjne partnera
Wróć na e-instalacje.pl e-instalacje.pl